Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017

ΠΡΕΒΕΖΑ: Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα για το μάθημα της Ιστορίας Προσανατολισμού για τα Ημερήσια και Εσπερινά ΓΕΛ., Πανελλαδικές Εξετάσεις 2017


Επιμέλεια: Άννα Βοντίτσου, καθηγήτρια φιλόλογος.


Α1 Ορισμοί
α. Εκλεκτικοί: σελίδα 77 σχολικού εγχειριδίου, «Οι Εκλεκτικοί…σταθερότερες κυβερνήσεις».
Ως εισαγωγή στο απόσπασμα θα μπορούσε να τεθεί το εξής: «Από τις εκλογές του Νοεμβρίου 1862 προέκυψαν νέα πολιτικά κόμματα. Ένα από αυτά ήταν…».
β. Στρατιωτικός Σύνδεσμος: σελίδες 86-88 σχολικού εγχειριδίου, και συγκεκριμένα οι φράσεις: «Στρατιωτικός σύνδεσμος ήταν μια μυστική ένωση…μέσω της Βουλής». Και «Μετά την προκ’ηρυξη εκλογών στις 15 Μαρτίου 1910…τις επιδιώξεις του».
γ. Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής: σελίδα 152 σχολικού εγχειριδίου, «Με βάση το άρθρο 11…των ανταλλαξίμων».
Α2. Αντιστοίχιση
Α 2          Β 6          Γ 1           Δ 5          Ε 4
Β1.α.
Σελίδα 82 σχολικού εγχειριδίου, «Στη δεκαετία του 1880…κάθε κοινωνικής ομάδας».
Β1.β.
Σελίδα 82 σχολικού εγχειριδίου, «Για την επιλογή…σχέσεις και εξυπηρετήσεις». Και σελίδα 814 σχολικού εγχειριδίου, «Οι υποψήφιοι βουλευτές…και δημόσιοι υπάλληλοι».
Β2.α.
Σελίδα 154 σχολικού εγχειριδίου, «Η ΕΑΠ διέκρινε…αντί εργατικού προλεταριάτου».
Β2.β.
Σελίδα 154 σχολικού εγχειριδίου, «Δόθηκε προτεραιότητα…παραμεθόριες περιοχές».
Γ1.α.
Από το σχολικό εγχειρίδιο έπρεπε να αντληθούν στοιχεία από τις σελίδες 217, Ενότητα «6. Η κατάλυση της Αρμοστείας στην Κρήτη. Το πρώτο ενωτικό Ψήφισμα των Κρητών».
Ενδεικτική απάντηση
               
Κατά το 1908 δύο μεγάλα εξωτερικά γεγονότα ήρθαν να ταράξουν την πορεία των κρητικών πραγμάτων: Η προσάρτηση της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης από την Αυστροουγγαρία και η ανακήρυξη της Βουλγαρίας σε βασίλειο με την προσάρτηση ταυτόχρονα της Ανατολική Ρωμυλίας. Με αφορμή αυτά τα γεγονότα ο Ελ. Βενιζέλος από τις πρώτες μεταμεσονύκτιες ώρες της 22ας Σεπτεμβρίου 1908 διένειμε μια χειρόγραφη προκήρυξη με την οποία καλούσε τον λαό να συγκεντρωθεί την επόμενη ημέρα στις 2 μμ χωρίς όπλα στα Χανιά, για να κηρύξει την ένωση με την Ελλάδα. Σε ανάλογο πνεύμα κινείται και το διάγγελμα της Κυβερνήσεως της Κρήτης προς τον λαό επισημαίνοντας ότι μετά τις τελευταίες διεθνείς εξελίξεις δεν υπήρχε πλέον κανένα εμπόδιο στην έκφραση της αγαθής θέλησης των Προστάτιδων Δυνάμεων να πραγματοποιηθεί η ένωση. Το μόνο που απέμεινε ήταν το ιερό, όπως χαρακτηρίζεται, καθήκον τόσο του λαού όσο και της κυβέρνησης να εκφραστεί ξεκάθαρα το αίτημα για ένωση με την Ελλάδα. Ταυτόχρονα, τόνιζε στους πολίτες της Κρήτης ότι πρέπει να περιφρουρηθεί η δημόσια τάξη και να προστατευτούν τα δικαιώματα των μουσουλμάνων της νήσου, πιθανότατα από τον φόβο μήπως τα πιθανά επεισόδια σε βάρος των τελευταίων προκαλέσουν την έντονη αντίδραση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με αποτέλεσμα να πιεστούν οι Μεγάλες Δυνάμεις, για να αναγνωρίσουν την ένωση.
                
Σε λαϊκή συνέλευση στα Χανιά εγκρίθηκε ομόφωνα το πρώτο ψήφισμα της ένωσης και η Κρητική Κυβέρνηση εξέδωσε με τη σειρά της επίσημο ψήφισμα στις 24 Σεπτεμβρίου 1908 με το οποίο εκφράζοντας το αναλλοίωτο, όπως χαρακτηρίζεται, φρόνημα του λαού κήρυξε την ανεξαρτησία της Κρήτης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και την ένωσή της με την Ελλάδα σε ένα ενιαίο και αδιαίρετο και αδιάσπαστο βασίλειο διοικούμενο με τις αρχές του Συντάγματος. Με το ίδιο ψήφισμα η Κυβέρνηση της Κρήτης διέτασσε τις αρχές της νήσου να συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους κανονικά, ενώ για την επίσημη έναρξη της νέας περιόδου στην πολιτική ζωή της Κρήτης σχηματίστηκε προσωρινή διακομματική κυβέρνηση.
1.β.
Από το σχολικό εγχειρίδιο έπρεπε να αντληθούν στοιχεία από τις σελίδες 218, Ενότητα «7.Τα γεγονότα των ετών 1909-1913».
Ενδεικτική απάντηση
               
Οι Νεότουρκοι εθνικιστές που, σύμφωνα με τον Σβολόπουλο, είχαν ταπεινωθεί από όσα συνέβησαν στη Βουλγαρία και τη Βοσνία και Εζεργοβίνη, θέλησαν να αποκαταστήσουν το κύρος της χώρας και της κυβέρνησής τους πετυχαίνοντας την ακύρωση της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Γι’ αυτό και διαμαρτυρήθηκαν έντονα. Οι Μεγάλες όμως Δυνάμεις δεν αντέδρασαν δυναμικά. Αφού διαβουλεύτηκαν μεταξύ τους για λίγες ημέρες δήλωσαν ότι θα συζητούσαν το ζήτημα με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, με την προϋπόθεση να διατηρηθεί η τάξη στο νησί και να εξασφαλιστεί η προστασία των μουσουλμάνων. Στις διαπραγματεύσεις οι Τούρκοι απαίτησαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις να διευκρινίσουν πλήρως ποιες ήταν οι προθέσεις τους και αυτές έδειξαν υποχωρητικότητα και προχώρησαν σε επίσημη αναίρεση του πολιτικού καθεστώτος, όπως το είχαν υπογράψει το 1898, με αυτονομία της Κρητικής Πολιτείας υπό την επικυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την προστασία των Μεγάλων Δυνάμεων.Παρ’ όλα αυτά η απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων να αποσύρουν τις δυνάμεις τους δεν ανεστάλη. Στις 30 Ιουνίου 1909 οι εκπρόσωποι των Δυνάμεων επανεπιβεβαίωναν ότι τα στρατεύματά τους θα αποσύρονταν οριστικά στις 24 Ιουλίου. Ταυτόχρονα διαβεβαίωναν ότι πρόθεσή τους ήταν να προστατεύσουν, όποτε παραστεί ανάγκη, τη μουσουλμανική μειονότητα και διασφαλίσουν την έννομη τάξη και τα κυριαρχικά δικαιώματα του σουλτάνου.Όταν λοιπόν υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά η ελληνική σημαία, οι Μεγάλες Δυνάμεις απαίτησαν αμέσως την υποστολή της. Η Κυβέρνηση της Κρήτης δεν υπάκουσε και παραιτήθηκε. Και καθώς δεν βρέθηκε Κρητικός να υποστείλει την ελληνικής σημαία, οι Μεγάλες Δυνάμεις αποβίβασαν στρατιωτικό άγημα, το οποίο απέκοψε τον ιστό.
Δ1.α.
Από το σχολικό εγχειρίδιο έπρεπε να αντληθούν στοιχεία από τις σελίδες 20, Ενότητα «2. Τα γεγονότα των ετών 1909-1913».
Ενδεικτική απάντηση
                
Η δεκαετία της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1830) ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος για την ελληνικά ναυτιλία. Στη διάρκεια των συγκρούσεων ο ελληνικός εμπορικός στόλος μετατράπηκε σε πολεμικό, οι δρόμοι του εμπορίου έκλεισαν και τα παραδοσιακά ναυτικά κέντρα γνώρισαν την καταστροφή (όπως τα Ψαρά, το Γαλαξίδι) ή την παρακμή. Από την ακμάζουσα προεπαναστατική ναυτιλία απέμειναν λίγα πράγματα. Για παράδειγμα η Ύδρα είχε χάσει το 78% του εμπορικού στόλου της, αλλά διέθετε ακόμη 100 πλοία συνολικής χωρητικότητας 10.240 τόνων. Ανάλογα και οι Σπέτσες είχαν περισώσει το 50% του εμπορικού τους στόλου, αλλά τα 50 πλοία που απέμεναν ήταν μεγάλης χωρητικότητας (10.324 τόνων). Κυρίως όμως υπήρχε ακόμη η προδιάθεση για τη θάλασσα και η γνώση των ναυτικών υποθέσεων, όπως γίνεται φανερό με την ίδρυση νέων ναυπηγείων με αποτέλεσμα η ναυπηγική να γίνει μία από τις σημαντικότερες βιομηχανίες του κράτους.
               
Στο ελληνικό κράτος, στη θέση των παλιών κέντρων που παρήκμασαν αναδείχθηκαν νέα. Για παράδειγμα, η Σύρος ήδη την περίοδο 1827-1834 είχε αναδειχτεί σε μεγάλο ναυπηγικό κέντρο όπου ναυπηγήθηκαν πάνω από 260 πλοία, ενώ από τα 90 ποντοπόρα φορτηγά ιστιοφόρα που διέθετε το 1840 διαθέτει 700 στα 1870. Ως μεγάλος ανταγωνιστής της Σύρου στη Δύση αναδείχτηκε το Γαλαξίδι που πενταπλασιάζει το στόλο του την ίδια περίοδο (από 60 στα 320 ποντοπόρα φορτηγά ιστιοφόρα). Αντίστοιχα αύξηση παρατηρείται και σε άλλες περιοχές με τις Σπέτσες να αυξάνουν τα ποντοπόρα εμπορικά πλοία της από 26 σε 211, την Ύδρα από 24 σε 119, ενώ ο ανύπαρκτος Πειραιάς αποκτά 49.
Δ2.β.
Από το σχολικό εγχειρίδιο έπρεπε να αντληθούν στοιχεία από τις σελίδες 20-21, Ενότητα «2. Τα γεγονότα των ετών 1909-1913».
Ενδεικτική απάντηση
                
Το πιο σημαντικό κέντρο, όπως διαφαίνεται και από τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν, ήταν η Σύρος, η οποία στη διάρκεια της Επανάστασης δέχθηκε κύματα προσφύγων, κυρίως από τη Χίο και τα Ψαρά, απ’ όπου κατέφθασαν πολλοί ναυπηγοί με αποτέλεσμα τα ναυπηγείο της πόλης να είναι ένας από τους κύριους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας στην πόλη. Ακόμη, εκεί έβρισκαν επαγγελματική αποκατάσταση πολλοί εξειδικευμένοι εργάτες με αποτέλεσμα το εργατικό δυναμικό που απασχολούνταν εκεί να αριθμεί πάνω από 1.000 άτομα σε σύνολο πληθυσμού 7.650 ατόμων, δηλαδή ένας στους επτά κατοίκους. Η κύρια όμως δραστηριότητα ήταν το διαμετακομιστικό εμπόριο. Το κύριο λόγο είχαν οι εισαγωγές που υπερτερούσαν των εξαγωγών.Η στρατηγική θέση του νησιού, στο κέντρο του Αιγαίου και πάνω ακριβώς στις διαδρομές που συνέδεαν τα Στενά και τη Μαύρη Θάλασσα με τους μεσογειακούς δρόμους του εμπορίου, συνέβαλε στη δημιουργία ισχυρότατου –όχι μόνο για τα ελληνικά κέντρα– ναυτιλιακού κέντρου. Η Σύρος αποτέλεσε το σημείο από το οποίο διοχετεύονταν τα ανατολικά προϊόντα στα Δύση και αντίστροφα τα δυτικά στην Ανατολή, και όλα αυτά προς την ελληνική ενδοχώρα. Στην ανάπτυξη αυτή σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε, επίσης, η δυναμική παρουσία και δραστηριότητα των ελληνικών παροικιών στα κυριότερα εμπορικά κέντρα της περιοχής στα λιμάνια της Νότιας Ρωσίας, στις εκβολές του Δούναβη, στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη και αργότερα στην Αίγυπτο 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου