Τρίτη, 6 Ιουνίου 2017

ΠΡΕΒΕΖΑ: Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας για τα Ημερήσια και Εσπερινά ΕΠΑ.Λ., Πανελλαδικές Εξετάσεις 2017


Επιμέλεια: Άννα Βοντίτσου, καθηγήτρια φιλόλογος.

Α. Περίληψη
Ο Θεοτοκάς στην επιστολή προς το παιδί τουπαρέχει συμβουλές για προσωπικά και επαγγελματικά θέματα. Ξεκινά επισημαίνοντας την αλλαγή στη σχέση τους και κυρίως ότι αμφισβητεί και αντιπαρατίθεται με τη γενιά των ενήλικων. Έπειτα τονίζει πόσο ασήμαντες είναι συχνά οι αιτίες αντιπαράθεσης  και προτείνει μια αξία ως οδηγό στη ζωή του παιδιού του, την ειλικρίνεια. Το προτρέπει, λοιπόν, να την τηρεί στις κοινωνικές επαφές δείχνοντας σεβασμό προς όλους, αλλά και στην επαγγελματική του δραστηριότητα,αν θέλει να αναγνωριστεί. Κλείνει τονίζοντας ότι αυτά είναι απλά συμβουλές και το καλεί να σκεφτεί πώς θα πορευτεί στη ζωή στηριζόμενο στις δυνάμεις του.

Β.1 Ανάπτυξη παραγράφου
Η καταξίωση ενός επαγγελματία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις γνώσεις. Μπορεί κάποιος να έχει αποκτήσει ένα σπουδαίο πτυχίο, αλλά να μην ασκεί σωστά την τέχνη του, επειδή πιθανόν δεν επέλεξε το επάγγελμά του με βάση τα ενδιαφέροντα και τις ικανότητές  του και έτσι δεν νιώθει ικανοποιημένος και ολοκληρωμένος ασκώντας το. Αντίθετα, ένας χειροτέχνης που αγαπά και πονά τον κόπο του αναδεικνύεται σπουδαιότερος από τέτοιους επαγγελματίες.
Β.2.α) Τρόπος ανάπτυξης παραγράφου
Στη συγκεκριμένη παράγραφο τα παραδείγματα εισάγονται με το «να, σα να πούμε», μια συνηθισμένη φράση προφορικού λόγου με την οποία ενημερώνουμε τον δέκτη ότι πρόκειται να ακολουθήσει κάτι που θα τον βοηθήσει να καταλάβει ακριβώς τι εννοούμε. Αμέσως μετά ακολουθούν εντός εισαγωγικών δύο φράσεις που ένας πατέρας ή μια μητέρα απευθύνουν προς τα παιδιά τους ως προτροπές («Κάνει ψύχρα, πάρε το πανωφόρι σου», «Μην πίνεις νερό ιδρωμένος»), θέλοντας μ’ αυτόν τον τρόπο να θυμίσει στον/στην έφηβο ανάλογες συμβουλές των γονιών τους που προξενούν τον εκνευρισμό τους.

Β.2.β) Διαθρωτικές λέξεις
Οι διαρθρωτικές λέξεις της παραγράφου είναι:
«όμως» με την οποία ο συγγραφέας εισάγει αντιθετικά με ό,τι προηγείται την νέα παράγραφο·
«αλλά» με την οποία και πάλι αντιθετικά ορίζει τι επιδιώκει με όσα γράφει·
και «Ύστερα» με την οποία δηλώνει τη χρονικά διαδοχή των ενεργειών του εφήβου/της έφηβης, αφού πρώτα ακούσει τη συμβουλή του, ύστερα να συνεχίσει τη ζωή του/της, όπως κρίνει ο ίδιος/η ίδια.

Β.3.α) Συνώνυμα
Αρχίζεις = ξεκινάς
Σπουδαιότεροι = σημαντικότεροι
Ιδέες = επινοήσεις, σκέψεις
Ωραία = όμορφα
Μαραγκός = ξυλουργός

Β.3.β) Αντώνυμα
Συχνά = σπάνια
Καλύτεροι = χειρότερη
Ανώτερη = κατώτερη
Απαρνιέσαι = αποδέχεσαι
Άξιος = ανάξιος

Β.4.α) Χρήση β΄ προσώπου
Ο συγγραφέας επέλεξε να χρησιμοποιήσει το β΄ ενικό πρόσωπο, επειδή το κείμενό του είναι μια επιστολή με την οποία απευθύνεται στο παιδί του.  Επίσης, με τη χρήση του προσώπου αυτού δίνει στο κείμενο μια αίσθηση προφορικότητας και ζωντάνιας, ειλικρίνειας, αμεσότητας και οικειότητας.

Β.4.β) Ποιητική χρήση της γλώσσας
Σε αρκετά σημεία μέσα στο κείμενο ο συγγραφέας επιστρατεύει την ποιητική χρήση της γλώσσα. Τέτοιες περιπτώσεις είναι:
·  Στην πρώτη παράγραφο «με τοποθετείς σιγά-σιγά στη θέση που μου ταιριάζει» με την οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αποηρωποιούν τους γονείς τους, όταν αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι κι αυτοί είναι απλοί άνθρωποι με τα θετικά και τα αρνητικά τους· 
·  Στη δεύτερη παράγραφο «μια αξία ανώτερη από τις άλλες, μια αξία-γνώμονα, μια αξία-πυξίδα» στην οποία μέσω της επανάληψης της λέξης αξία και της σύνδεσής της με τις έννοιες γνώμονας (κριτήριο) και πυξίδα θέλει να τονίσει την ιδιαίτερη αξία που έχει κατά τη γνώμη του η αξία που έχει να προτείνει ο ίδιος για τη ζωή ενός νέου/μιας νέας.

Γ. Παραγωγή λόγου
Επειδή είναι άρθρο, απαιτείται να υπάρχει ένα τίτλος, πχ. :«Σύγκρουση γενεών: αιτίες και λύσεις».
Παρατήρηση: Οι δέκτες είναι κυρίως οι συμμαθητές/τριες του σχολείου. Επομένως, είναι σκόπιμο να γίνει χρήση του α΄ πληθυντικού προσώπου, επειδή πολλά από όσα θα αναφερθούν ανήκουν στην καθημερινότητα των συνομήλικων.
Στον πρόλογο μπορεί να γίνει αναφορά σε κοινά βιώματα όλων των παιδιών αυτής της ηλικίας σχετικά με τις σχέσεις τους με τους γονείς και τις εντάσεις που πολύ συχνά υπάρχουν.
Στο ερώτημα σχετικά με τα θέματα για τα οποία συγκρούονται έφηβοι και ενήλικες μπορούν να αναφερθούν κάποια από τα παρακάτω:
·   Οι παρέες των νέων και οι πιθανοί κίνδυνοι που μπορεί να προκύψουν από αυτές.
·  Ο τρόπος και η συχνότητα χρήσης της τεχνολογίας (υπολογιστές, κινητά, παιχνιδομηχανές) στην καθημερινότητα των νέων.
·   Η συχνότητα εξόδων και η ώρα επιστροφής στο σπίτι.’
·   Το είδος της ψυχαγωγίας.
·   Η επιμέλεια στα σχολικά και εξωσχολικά μαθήματα .
·   Ο καταμερισμός εργασιών στο σπίτι και η πραγματοποίησή τους.
·   Το χαρτζιλίκι και πώς το διαχειρίζονται.
· Η ανάληψη ευθυνών για διάφορα ζητήματα από τους νέους (ντύσιμο, καθαριότητα, …).
·   Το είδος φαγητού που καταναλώνουν οι νέοι (σπιτικό φαγητό, φαστφουντάδικο).
·   Την επαγγελματική αποκατάσταση.
Στο ερώτημα σχετικά με τις λύσεις μπορούν να αναφερθούν κάποια από τα παρακάτω:
·        
Οι ενήλικες πρέπει
o   να προσαρμοστούν στις νέες εξελίξεις,
o   να ξεπεράσουν τις συντηρητικές τάσεις,
o   να δείξουν κατανόηση και εμπιστοσύνη στους νέους,
o   να προσφέρουν την εμπειρία τους,
o   να δώσουν τις απαραίτητες ευκαιρίες στους νέους.
·         Οι νέοι πρέπει
o   να σέβονται την πείρα και τις γνώσεις των μεγαλύτερων,
o   να είναι διαλλακτικοί στις απόψεις τους και όχι απόλυτοι,
o   να προσπαθήσουν να ανανεώσουν τις ηθικές αξίες,
o   να μην αρνιούνται αντιδραστικά αλλά κριτικά, ώστε η αμφισβήτησή τους να είναι γόνιμη.

Στον επίλογο μπορεί να γίνει αναφορά ότι η αντιπαράθεση νέων-ενήλικων είναι μέσα στη φυσική διαδικασία της αυτονόμησης των νέων, αλλά να τονίζεται ότι αυτή μπορεί να γίνει ομαλά και δημιουργικά, για να μην προκαλούνται προβλήματα που μπορεί να καταστρέψουν μια οικογένεια.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου