Ο ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

Γράφει ὁ πρωτοπρεσβύτερος

π. Δημήτριος Ντούσκας

         

            Ὁ ἅγιος Χαράλαμπος ἦταν Ἱερέας καί ἔζησε τόν β' μ.Χ. αἰῶνα.

          Ἡ ζωή του ἦταν μία συνεχής ὑπηρεσία ἀφοσιώσεως στό Χριστό καί ἀγάπης πρός τόν πλησίον.

           Εἶναι ὁ οἰκεῖος Ἅγιος τῆς γειτονιᾶς. Τό βιογραφικό τοῦ συναξάρι δέν στηρίζεται οὔτε σέ θεολογική δεινότητα οὔτε σέ ποιμαντορική μεγαλοπρέπεια.

          Πρόκειται μόνο γιά ἕνα ταπεινό ἱερέα πού πίστευε ἀ-ληθινά καί ἡ κάθε του πράξη καί ἐνέργεια σηματοδοτοῦσε καί ἕνα θαῦμα.

      Παρά τά γηρατειά του στάθηκε μέ παρρησία μπροστά στόν ἡγεμόνα τῆς Μαγνησίας Λουκιανό. Ἐκεῖνος ἀφοῦ τόν ἐπέπληξε, τόν κάλεσε νά πάψει νά ἀρνεῖται τά εἴδωλα καί νά κηρύττει τόν Θεό τῶν χριστιανῶν, τόν ἀπείλησε δέ ὅτι δέν θά λυπόταν τήν ἡλικία του καί θά ἔδινε διαταγή νά ὑποβληθεῖ σέ βασανιστήρια.

        Ὁ σεβαστός ἱερέας Χαράλαμπος ὅταν ἄκουσε αὐτά τά λόγια μειδίασε καί εἶπε: Ἔκρινες λάθος, νομίζοντας ὅτι ἕ-νας ἱερέας τῶν χριστιανῶν θά φοβηθεῖ ἀπό τίς ἀπειλές τῶν βασανιστηρίων ἤ καί τοῦ μαρτυρικοῦ θανάτου. Εἶμαι 113 ἐτῶν. Δέν ἔχω νά φοβηθῶ τίποτε. Ὁ θάνατός μου θά μέ ὁδηγήσει στήν ὄντως ζωή.   

           Ὅταν τόν βασάνιζαν ὁ ἅγιος εὐχαριστοῦσε τούς δημίους του ὡς ἀδελφούς του, διότι ἔτσι ἑτοίμαζαν τήν ψυχή του γιά τήν αἰώνια μακαριότητα.

           Μαρτύρησε σέ ἡλικία 113 ἐτῶν.

          Ἡ πόλις μας ἔχει τό προνόμιο καί τήν ἀπό Θεοῦ εὐλογία νά ἔχη ὡς Μητροπολιτικό Ναό ἀλλά καί προστάτη καί πολιοῦχο τόν Ναό πού φέρει τό ὄνομα τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους. Εἶναι κτίσμα τῶν ἀρχῶν τοῦ 18^ου αἰῶνα. Κατά τόν Σεραφείμ Ξενόπουλο, χτίστηκε ἐπάνω σέ ἐρείπια παλαιοτέρου Ναοῦ τό 1715. Εἶναι μονόκλιτη Βασιλική. Φημίζεται γιά τό ξυλόγλυπτο καί ἐπίχρυσο τέμπλο του πού εἶναι ἔργο καλλιτεχνικό, ἀνεκτίμητης ἀξίας, τοῦ ἔτους 1827, κατασκευασμένο ἀπό Ἠπειρῶτες σκαλιστές-τεχνίτες  οἱ ὁποῖοι δούλευαν μέ πίστη καί ὑπομονή ἐπί σειρά ἐτῶν γιά τήν ὁλοκλήρωσή του.

         Λόγῳ τοῦ ξυλογλύπτου τέμπλου πού συμβολίζει τήν ἄμπελο, καί ἔχει πολλές παραστάσεις ἀπό τήν ἁγία Γραφή ἀλλά καί τῆς ὅλης κατασκευῆς τοῦ Ναοῦ, κυρίως τῆς ἐσωτερικῆς διακόσμησης, ὁ Ναός ἔχει χαρακηρισθεῖ νεοκλασσικό διατηρητέο μνημεῖο.

          Τό 1981, μέ πρόταση τοῦ τότε Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου καί μέ τό ἐνδιαφέρον τοῦ κατά πάντα ἄξιου τότε ποιμενάρχη μας Μητροπολίτου κυροῦ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ἔγινε συντήρηση τοῦ τέμπλου καί τῶν ἱερῶν φορητῶν κυρίως εἰκόνων, ἀπό τόν εἰδικόν συντηρητήν κ. Νικόλαο Ἠλιάδη, τόν ὁποῖο ὑπέδειξε, ὡς κατάλληλο, τό Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ καί Ἐπιστημῶν.

          Ὡς προανέφερα, ὁ ἅγιος Χαράλαμπος Πρεβέζης εἶναι ἀνέκαθεν Μητροπολιτικός Ναός. Ἀπό τό ἔτος ὅμως 1854, εἶναι καί πολιοῦχος καί προστάτης. Γιατί; Διότι ἐθεράπευσε τόν πρεβεζάνικο λαό ἀπό τήν πανώλη. Ἀπό μιά ἀρρώστια μεταδοτική και θανατηφόρα·

         Μπροστά σ' αὐτή τήν δοκιμασία ἡ ἐκκλησιαστική ἡγεσία, ἡ ὁποία ἀνέκαθεν καί πάντοτε πρωτοστατεῖ γιά τήν σωτηρία τοῦ λαοῦ, μετέβη στά Μετέωρα καί συγκεκριμένα στήν γυναικεία ἱερά Μονή τοῦ Ἁγίου Στεφάνου ὅπου φυλάσσεται ἡ Τιμία Κάρα τοῦ ἁγίου Χαραλάμπους, καί τήν μετέφερε στήν Πρέβεζα καί συγκεκριμένα στό Ναό τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους.

        Ἐτέθη σέ προσκύνημα. Οἱ κάτοικοι μέ εὐλάβεια, πίστη, ἐλπίδα καί δάκρυα, γονατιστοί παρακαλοῦσαν τόν Ἅγιο νά ἀπομακρύνει τήν πανούκλα πού μάστιζε τόν λαό.

          Ἔγινε ἀγρυπνία καί τά ξημερώματα ἄρχισε ἡ Λιτανεία ἀνά τήν πόλη.

          Οἱ παρακλήσεις τῶν πιστῶν καί οἱ Δεήσεις τῶν λειτουργῶν τοῦ Ὑψίστου δέν ἄφησαν ἀσυγκίνητο τόν Ἅγιο Χαράλαμπο.

    Ἡ ἐπέμβαση του φανερή. Τό θαῦμα ἔγινε. "Παρα-χρῆμα" ἐσταμάτησε ἡ πανώλη. Τό θαῦμα αὐτό τό παραδέχτηκαν καί οἱ Τοῦρκοι, οἱ ὁποῖοι εἶπαν: "Νά ὁ Θεός τῆς ἀλήθειας", "ὁ Θεός τῶν Ραγιάδων εἶναι ζωντανός".

          Ἔκτοτε ὁ πρεβεζάνικος λαός ἀπό εὐγνωμοσύνη, ἀνε-κήρυξε προστάτη του καί πολιοῦχο τόν Ἅγιο Χαράλαμπο. Ἡ γιορτή του εἶναι ἡμέρα ἀργίας, σύμφωνα μέ τό Βασιλικό Διάταγμα τῆς 30^ης Αὐγούστου 1937 καί τό Προεδρικό Διάταγμα 78/1968.

          Ὁ ἅγιος Χαράλαμπος ἐγνώρισε ὡς Μητροπολιτικός Ναός καί πολιοῦχος ἡμέρες δόξης καί κυρίως ὅταν ἀπαλ-λάχθηκε ἀπό τήν πανώλη τῆς δουλείας καί τῆς σκλαβιᾶς καί συγκεκριμένα στις 21 Ὀκτωβρίου 1912, ὅταν ὁ ἑλλη-νικός στρατός ἀπελευθέρωσε τήν Πρέβεζα ἀπό τήν τουρκική κατοχή.

    Τότε, ἀνάμεσα σέ πλῆθος κόσμου, κωδωνοκρουσίες καί ζητωκραυγές, ἐχοροστάτησε στό Ναό τοῦ ἁγίου Χαραλάμπους ὁ Μητροπολίτης Ἰωακείμ Β' Βαλασιάδης, ὅπου ἐψάλη Δοξολογία γιά τά νικητήρια. Γιά τήν ἐλευθερία τῆς πόλεως.

          Μεγάλη ἡμέρα ἐπίσης, γιά τόν πρεβεζάνικο λαό ἦταν καί ἡ 9^η  Ἰανουαρίου 1927, ἡμέρα κατά τήν ὁποία ὁ Μητροπολίτης Ἰωακείμ Β' Βαλασιάδης χειροτόνησε σέ βοηθό του Ἐπίσκοπο, μέ τόν τίτλο τοῦ Φωτεικῆς, τόν πρωτοσύγκελλό του Ἰωακείμ Ζαγοριανό, ὁ ὁποῖος λίγο ἀργότερα, στίς 28 Ἰουλίου 1928 ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ, ἀπό δάγκιο.

       Τότε ὁλόκληρος ὁ πρεβεζάνικος λαός τόν ἔκλαψε καί τόν συνόδεψε μέχρι τό κοιμητήριο τοῦ ἁγίου Χριστοφόρου Πρεβέζης, ὅπου ἐνταφιάστηκε τό σκήνωμά του.  

         Ἀλλά καί μεγάλη ἡμέρα γιά τήν Πρέβεζα καί γιά τόν ἅγιο Χαράλαμπο ἦταν ὅταν μέ πρωτοβουλία καί πατρικό ἐνδιαφέρον τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου μας ΜΕΛΕΤΙΟΥ, μεταφέρθηκε ἡ Τιμία Κάρα ἀπό τήν ἱερά Μονή τοῦ Ἁγίου Στεφάνου Μετεώρων στήν Πρέβεζα στίς 11 Ἀπριλίου 1986, ἡμέρα Παρασκευή, αὐτοπροσώπως ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Τρίκης καί Σταγῶν κ. Ἀλέξιο.

          Τότε, κλῆρος καί λαός, ὑποδεχθήκαμε τήν Ἁγία Κάρα μέ τήν προσήκουσα τιμή ἔξω ἀπό τόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, καί στή συνέχεια μέ λιτανευτική πομπή μεταφέρθηκε στό καθεδρικό Ναό γιά προσκύνημα.

      Ἦταν περίοδος Μ. Σαρακοστῆς. Στήν ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν χοροστάτησε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Ἀλέξιος. Στή συνέχεια ἔγινε ἀγρυπνία καί τήν ἑπομένη παράκληση πρός τόν ἅγιο.

           Ὅλους τούς ἁγίους τούς ἔχουμε ἀνάγκη.

          Περισσότερο ὅμως, ἐμεῖς ὁ πρεβεζάνικος λαός, ἔχουμε ἀνάγκη τόν προστάτη πολιοῦχο  καί θαυματουργό ἅγιο Χαράλαμπο. Ὅπως τότε πού ἐμάστιζε τόν λαό μας ἡ σωματική πανώλη, ἔτσι καί σήμερα ἐλλοχεύει στίς καρδιές τοῦ καθενός μας ἡ πνευματική πανώλη, ἡ ὁποία εἶναι χειρότερη ἀπό τήν σωματική.

          Χρέος μας εἶναι νά οἰκοδομήσουμε τό σπίτι τῆς ζωῆς μας ὄχι στήν ἄμμο, ἀλλά ἐπάνω στήν Πέτρα πού εἶναι ὁ Χριστός. Ἐκεῖ τήν στήριξε ὁ ἅγιος Χαράλαμπος.

          Ἄς τόν μιμηθοῦμε.