Ένας νεαρός κύριος συναντά, έναν ηλικιωμένο, σε κεντρικό δρόμο, μιας επαρχιακής πόλης.
Καλημέρα Σας, κύριε καθηγητά!
Καλημέρα Σας, κύριε…
Με θυμάστε, του είπε, κοιτάζοντας τον κατάματα, από ευγένεια, αλλά και να τον βοηθήσει, μήπως τον θυμηθεί από τα μάτια του…
Υπήρξα, μαθητής Σας… Στη δεκαετία του ’60, για δύο σχολικά έτη…Μας διδάσκατε, φιλολογικά μαθήματα…Και σίγουρα σταθήκαμε τυχεροί…
Εξαιτίας σας, έγινα κι εγώ καθηγητής φιλόλογος…
Έκπληκτος και περίεργος, ο ασπρομάλλης ηλικιωμένος κύριος, τον ρώτησε και τι ήταν εκείνο που τον ενέπνευσε, ώστε να ακολουθήσει τη δική του επιστήμη..
Η όλη συγκροτημένη προσωπικότητα και το παιδαγωγικό Σας takt και η ιδεολογική εικόνα Σας, σαν καθηγητής με επηρέασε και ήθελα τόσο πολύ να Σας μοιάσω…
Δεν σταθήκατε μόνο, στην πρωταρχική Σας δραστηριότητα, τη διδασκαλία, σαν μοναδικό στοιχείο της, αλλά μάς διδάσκατε με το παράδειγμά Σας τις αξίες, που είχατε και μας τις μεταφέρατε αβίαστα και με ενθουσιασμό …
Δεν είχατε, σαν στόχο μόνο την προσπάθεια μετάδοσης γνώσεων και δεξιοτήτων, στους μαθητές… Αλλά θέτατε και θέλατε να πετύχετε και άλλους ευρύτερους παιδαγωγικούς και κοινωνικούς στόχους..
Όλα αυτά τα στοιχεία της προσωπικότητας Σας, επιδράσανε αποφασιστικά στη διαμόρφωση καλών σχέσεων με τους μαθητές…Στη διαμόρφωση μια υγιούς παιδαγωγικής ατμόσφαιρας, απαραίτητης για την επιτυχία του διδακτικού και παιδαγωγικού έργου..
Συγκινήθηκε ο δάσκαλος, από τα λόγια αυτά του μαθητή του και με την εμπειρία τόσων ετών που κουβαλούσε δεν ήταν δύσκολο να διαγνώσει, ο καταξιωμένος πρώην μαθητής του, πέρα από τις γνώσεις και δεξιότητες, διέθετε βαθιά και πλατιά παιδαγωγική, φιλοσοφική, ψυχολογική και κοινωνιολογική κατάρτιση…
Συγκινημένος για την τροπή που πήρε η συζήτηση ανάμεσα σε δάσκαλο και μαθητή, προχωρά και περίεργος ρωτά να μάθει, τι του έμεινε αποτυπωμένο και έντονο στο εφηβικό μυαλό του και τον ενέπνευσε τόσο, ώστε να θέλει τόσο πολύ να γίνει φιλόλογος καθηγητής…
Θα Σας τα διηγηθώ, αν πρώτα μού επιτρέψετε, να σας κεράσω τον πρώτο μου καφέ… Να εδώ, απέναντι στο καφενεδάκι…
Πήγαν και καθίσανε οι δυο τους, στο παραλιακό γραφικό και παραδοσιακό καφενείο και στη γεύση του ελληνικού και με ανάκατα τα συναισθήματα, ανάμεσα σε παλιό και νέο εκπαιδευτικό, άρχισε ο νέος την αφήγηση, του περιστατικού, που τον δίδαξε και τον σημάδεψε…
Μια μέρα, ένας συμμαθητής και φίλος μου, ήρθε στο σχολείο και με μεγάλη χαρά, σήκωσε το μανίκι του πουκαμίσου από το αριστερό του χέρι και με ενθουσιασμό, μού έδειξε ένα πανέμορφο ρολόι…Δεν μπορούσε να κρατήσει τη χαρά του και ήθελε να τη σμίξει και να την απλώσει, με τη χαρά του φίλου του…Το είδα κι εγώ και θαμπώθηκα από τη ομορφιά του…Γυάλιζε, σαν χρυσό στον ήλιο…Τι παράξενα και τη ρυθμικά γύριζαν οι δείκτες του…Πρόθυμα βάλθηκε, να μου εξηγήσει τη λειτουργία του…Να αυτή, η μικρή βελόνα-δείχτης είναι να μετράει τις ώρες, έλεγε χαμογελώντας, η μεγάλη που γυρίζει γρηγορότερα μετράει τα λεπτά… Ορίστε και τα δευτερόλεπτα. Όσο και την ημερομηνία δείχνει…Με αυτό το κουμπί, ρυθμίζω το ξυπνητήρι έλεγε ασυγκράτητος… Το είδα και τρελάθηκα, από θαυμασμό… Αυτό είναι ρολόι είπα μέσα μου, τέλειο…Δεν υπάρχει καλύτερο στον κόσμο!
Δεν είχαμε άλλη κουβέντα εκείνη τη ημέρα, παρά να θαυμάζουμε και να κοιτάζουμε το ωραίο ρολόι του φίλου μου και όχι μόνο εμείς, αλλά και όλο το Γυμνάσιο της κωμόπολης.
Όλοι ήθελαν στην παρέα τους το φίλο μου…Παντού, ήταν ευπρόσδεκτος σε αγόρια και κορίτσια…Ήταν το επίκεντρο, το θέμα και το θέαμα, χάρη στο λαμπερό ρολόι…Στα διαλλείματα, μαθητές απ’ όλες τις τάξεις, το ρολόι καμαρώνανε!
Αλλά και κατά τη διάρκεια, του μαθήματος δεν περνούσε λεπτό, απαρατήρητο, αμέτρητο… Όλοι οι συμμαθητές μας, κάθε λίγο και λιγάκι, ρωτούσαν ή του έκαναν νόημα, πόσα λεπτά απομένουν για το κουδούνι του διαλλείματος…Κι εκείνος δεν άφηνε κανένα απληροφόρητο…Και για να τα βγάζει πέρα ο φίλος μου στην ενημέρωση, είχα μπει κι εγώ στο έργο και τον βοηθούσα…
-Ήταν βέβαια κι εκείνο το καταραμένο το ξεφύλλισμα και το φυλλομέτρημα του καταλόγου των καθηγητών και πιο πολύ του μαθηματικού, - για εξέταση -, που ήταν βασανιστήριο, για τους μαθητές, μέχρι να αρχίσει την παράδοση, αλλά και πάλι δεν ήταν σίγουροι, ότι δεν θα το ξαναπιάσουν στο τέλος…Και δώστου, πόσα λεπτά μένουν ακόμα ; - Τι, τιμωρία, αυτή του καταλόγου!
Και όσο τον θαύμαζαν και τον μακάριζαν οι άλλοι, τόσο μεγάλωνε μέσα μου η αρρώστια της ζήλειας…Υπέφερα, από το καταραμένο ρολόι, που με τόσο καμάρι, φορούσε και έδειχνε, ο φίλος μου…Η ζήλεια μου είχε φουντώσει, δεν μπορούσα να την καταπραΰνω…
Τι τυχερός που είναι, γιατί να μην είμαι εγώ στη θέση του, σκεφτόμουν…
Μια μέρα, στο μάθημα της γυμναστικής, έβγαλε ο συμμαθητής- φίλος μου το ρολόι και το έβαλε, μέσα στη τσάντα του, να μην το χαλάσει…
Την κίνηση αυτή, την είδα κι εγώ από δίπλα του…Τα μάτια μου γυάλισαν, το πρόσωπό μου κοκκίνισε, η φωνή μου είχε αλλοιωθεί…Ιδέες και σκέψεις ανακατεύθηκαν…Στο μάθημα της γυμναστικής έξω, ήμουν αφηρημένος…
Άσε, την άλλη φορά, μού έλεγε μια φωνή μέσα μου…Τώρα, είναι ευκαιρία, επέμενε η άλλη φωνή, τώρα μπορεί το ρολόι να γίνει δικό σου…Δεν άντεξα τον πειρασμό, που με βασάνιζε τόσες μέρες!
Με πρόσχημα την τουαλέτα, έτρεξα στην άδεια τάξη, άνοιξα την τσάντα, νάτο και βρέθηκε στην τσέπη μου…
Μπήκαμε μετά από το διάλλειμα στην αίθουσα, για να κάνουμε μαζί Σας μάθημα, συνέχισε ο νεαρός συνάδελφος…
Δεν άργησε να διαπιστώσει, ο συμμαθητής μου, την απουσία του ρολογιού…Έψαχνε και ξανάψαχνε, ξαναμμένος…Το ρολόι έλειπε, κάποιος το είχε κλέψει…Τι έπαθες τον ρώτησα, δήθεν αδιάφορος…Να, δε βλέπεις, το ρολόι μου λείπει, είπε ταραγμένος…
Κύριε καθηγητά, το ρολόι μου λείπει, μού το έκλεψαν…
Σας είπε, με αγωνία εκείνος!
Έγινε μια αναστάτωση στην αίθουσα…
Πόοπο, έκλεψαν το ακριβό ρολόι, ποιος το έκανε, ακούστηκε από τους απορημένους μαθητές…
Τότε εσείς απευθυνθήκατε στην τάξη και είπατε:
- Το ρολόι του συμμαθητή σας εκλάπη, όποιος το έκλεψε, παρακαλώ, να το επιστρέψει αμέσως…
- Ντράπηκα τόσο πολύ, που δεν είχα την τόλμη, να αποκαλυφθώ.
Έπειτα, εσείς πήγατε και κλείσατε την πόρτα της αίθουσας και είπατε σε όλους να σταθούμε όρθιοι σε μια σειρά με κάποια απόσταση μεταξύ μας και ότι θα ψάξει στις τσέπες όλων μας, μέχρι να βρεθεί. Αλλά θέσατε μια προϋπόθεση και έπρεπε να δώσουμε την υπόσχεσή μας, ότι θα την τηρήσουμε…Έπρεπε να έχουμε και να κρατήσουμε τα μάτια μας κλειστά, να μην δούμε ποιος είναι ο ένοχος…
Έτσι συνέβη. Και όταν ήρθε η σειρά μου και φθάσατε σε μένα, το βρήκατε στην τσέπη μου και το πήρατε. Όμως συνεχίσατε το ψάξιμο στις τσέπες, μέχρι να τελειώσουν όλοι.
Όταν τελειώσατε, μας είπατε: << Και τώρα, μπορείτε να ανοίξετε τα μάτια σας, όλοι. Το ρολόι βρέθηκε>> !
Δεν αναφέρατε, ούτε εκείνη την ώρα, ούτε ποτέ το όνομά μου, στην τάξη και το περίεργο, ούτε μού σχολιάσατε το περιστατικό του κλεψίματος του ρολογιού, σε προσωπικό επίπεδο…
Όλο αυτό το διάστημα, περίμενα να με επιπλήξετε και να μου κάνετε και την ανάλογη κατήχηση και νουθεσία, αλλά περίεργο τίποτε από αυτά δεν συνέβη…
Ήπιε μια γουλιά νερό ο νέος, σώπασε για λίγο, κοίταξε τον καθηγητή του στα μάτια, που τον άκουγε γαλήνια και στοχαστικά και του είπε με συγκινημένη, τρεμάμενη φωνή…
Εκείνη την ώρα και εκείνη την ημέρα, Κύριε Καθηγητά, σώσατε την αξιοπρέπειά μου και μου δώσατε και πήρα με τον τρόπο Σας, ένα παραδειγματικό και ένα ηχηρό μάθημα…
Και αφού ρούφηξε κάπως με αμηχανία, αλλά θαρρετά μια γουλιά καφέ, είπε στον ήρεμο και σκεπτικό ηλικιωμένο συνάδελφο…
Θυμηθήκατε τώρα, το περιστατικό εκείνο κύριε Καθηγητά;
Ναι, ακούγοντάς σε, τα θυμήθηκα όλα. Αλλά, υπάρχει κάτι που δεν θυμάμαι και δεν ξέρω…Και αυτό είσαι εσύ, γιατί κι εγώ είχα τα μάτια μου κλειστά, όταν σας έψαχνα…όλους! Και πρώτη φορά ακούω και μαθαίνω…για τον δράστη, της ημέρας εκείνης!
Εδώ ήταν η κορύφωση, η εξύψωση του δασκάλου, ο εξαγνισμός του ανθρώπου, ο τέλειος παιδαγωγός, ο προσανατολισμός προς το θείο…
Ήταν το τέλειο πρότυπο, καθ’ εικόνα και ομοίωση του Κυρίου…
Για να επέλθει πλέον η κάθαρση, ο εμβρόντητος νέος κ. καθηγητής, παρακάλεσε, το Δάσκαλό του, να του επιτρέψει να κεράσει μετά τον καφέ, ένα ουζάκι, για να καλμάρουν οι αισθήσεις τους και η καρδιά τους…
Σε λίγο χώρισαν…Περπατούσαν και οι δύο ανάλαφρα…
Ο ηλικιωμένος καθηγητής, είδε στα μάτια του παλιού του μαθητή, ότι το παιδαγωγικό και διδακτικό έργο του, είχε εκτιμηθεί θετικά, από τους μαθητές του, κέντριζε και ενεργοποιούσε τα ενδιαφέροντά τους και είχε καθιερωθεί σαν πετυχημένος δάσκαλος…Ήταν γι’ αυτούς ένα προς μίμηση πρότυπο!
Τι ικανοποίηση, για το Δάσκαλο… !
Και ο νέος καθηγητής, μετά την αναπάντεχη συνάντηση, ξαλάφρωσε από το μυστικό, που τόσα χρόνια τον βασάνιζε…
Και τώρα που πάλι σμίξανε και μένανε και στην ίδια πόλη ξαναβρέθηκαν πολλές φορές, σαν συνάδελφοι πλέον και ήπιανε πολλά καφεδάκια και ουζάκια…
Και στην παρέα τους μπήκαν και άλλοι εκπαιδευτικοί, απ’ όλες τις ηλικίες…
Κάθε Σάββατο, η παρέα βρίσκονταν εκεί, με χαρά και ενθουσιασμό..
Και συζητούσαν, για την ιδεαλιστική εικόνα του δασκάλου, που τον θέλει η κοινωνία να έχει υγεία και δύναμη, οξύνοια, συναίσθημα, ενθουσιασμό, φιλαλήθεια, ευφράδεια, να έχει τη σοφία του Σωκράτη και την αγάπη του Χριστού…
Για την ρεαλιστική εικόνα του δασκάλου, με πρωταρχικό στοιχείο τη διδασκαλία… Για τα αναλυτικά προγράμματα, για καινοτομίες στα σχολεία, το παιδοτροπικό και το λογοτροπικό τύπο διδασκαλίας, το δασκαλοκεντρικό σχολείο, το παιδοκεντρικό σχολείο, το δημοκρατικό σχολείο - σημερινό σχολείο -, το σύγχρονο σχολείο, ανοιχτό σχολείο…
Συζητούσαν για λογοτεχνία, τέχνη, πολιτική για επίκαιρα και κοινωνικά καθημερινά γεγονότα….Και η παρέα άνοιξε και μπήκαν και άλλοι συζητητές, από διάφορα επαγγέλματα… Χαιρόταν κανείς να τους βλέπει σ ένα κοινό τραπέζι και να τους ακούει, να συζητούν με στοχασμό και πνευματικότητα, συνετά γόνιμα, θετικά πολιτισμένα…
Συζητούσαν με σεβασμό και με αμφίδρομη και ανατροφοδοτούμενη σχέση, το περασμένο με το καινούριο… Και το περασμένο τροφοδοτούσε με εμπειρίες και πείρα, το νέο…Και το νέο τροφοδοτούσε και συντηρούσε το περασμένο με νέες ιδέες και έννοιες… έτσι, όπως αρμόσει, για να προχωρά μπροστά η κοινωνία…
Και όλες οι γενιές, να βρίσκονται σε μια ισορροπία αρμονικής και γόνιμης συνεργασίας…
Τα πρότυπα
Στην κοινωνική αυτή ιστορία, έχουμε να κάνουμε με δύο πρόσωπα με πρωτεύοντα ρόλο: Του καθηγητή και του εφήβου μαθητή.
Το ένα πρόσωπό της, ο ηλικιωμένος καθηγητής, με πνευματικές και ηθικές αξίες και με τη στάση του, ενέπνευσε θετικά και επέδρασσε, στην ψυχοσύνθεση και στη συμπεριφορά του μαθητή, στο σεβασμό και στη διάθεση, με αποτέλεσμα να τον μιμηθεί και να παραδειγματισθεί θετικά, στο περιβάλλον του σχολείου… Έγινε δηλαδή το πρότυπό του…
Το άλλο πρόσωπο, ο μαθητής, είχε ανάγκη, λόγω της ηλικίας του, το πρότυπο του καθηγητή, γιατί τώρα διαμόρφωνε τον κώδικα των αξιών, τις πνευματικές του αναζητήσεις, τα κοινωνικά του ενδιαφέροντα, τη διαμόρφωση δηλαδή της προσωπικότητάς του, παραδειγματίστηκε θετικά… Έτσι, ο χαρακτήρας του, διαπλάστηκε και έθεσε στόχο, τον οποίο υλοποίησε, έγινε δηλαδή, σαν το πρότυπό του…
Φιλόλογος καθηγητής…
Οπότε μπορούμε να πούμε, σαν ορισμό: Πρότυπα είναι, οι τρόποι ζωής, διάφορες και ποίκιλες στάσεις, που μπορούν να έχουν επίδραση, στην συμπεριφορά και την ψυχοσύνθεση των παιδιών, θετικά ή αρνητικά.
Πρόσωπα που δείχνουν, που μεταφέρουν αξίες, που ελέγχονται στη δραστηριότητά τους και με το παράδειγμά τους, μάς διδάσκουν.
Υπάρχουν πρόσωπα-πρότυπα προς μίμηση και πρόσωπα- πρότυπα προς αποφυγή, που τα δεχόμαστε ή τα απορρίπτομε, ανάλογα με το χαρακτήρα του καθενός μας…
Υπάρχουν πρόσωπα, που εμπνέουν κύρος και σεβασμό και προκαλούν τη διάθεση, να τα μιμηθούμε.
Τα πρόσωπα αυτά αντιπροσωπεύουν πνευματικές και ηθικές αξίες, του πολιτισμού και της κοινωνίας μας, της πατρίδας μας…
Το μεγαλύτερο και τελειότερο και διαχρονικό πρότυπο, μικρών και μεγάλων, αντρών και γυναικών είναι ο Χριστός μας,
με τη ζωή Του, τη διδασκαλία Του, την αγάπη Του και τη θυσία Του!
Τέτοια, πρότυπα για τα παιδιά και τους νέους, είναι κυρίως οι γονείς και άλλα πρόσωπα από το οικογενειακό και συγγενικό περιβάλλον, δάσκαλοι, καθηγητές, άνθρωποι του κλήρου, κάποιοι καταξιωμένοι άνθρωποι σε διάφορες εποχές, για το έργο τους...
Επίσης, μπορούμε να θεωρούμε και ως πρότυπα, βγαλμένα από την ιστορία, το έθνος, την πατρίδα, την κοινωνία….
Πρότυπα, από τον αθλητισμό, καλλιτεχνικά, πολιτιστικά πρότυπα….
Έχουν αξία τα πρότυπα και σημασία το παράδειγμά τους
Τα πρότυπα, τα έχουν περισσότερη ανάγκη οι νέοι, γιατί αυτά διαμορφώνουν τον κώδικα αξιών, τα κοινωνικά τους ενδιαφέροντα, τις πνευματικές τους αναζητήσεις, την ίδια την προσωπικότητά τους. Με τον τρόπο αυτό, διαπλάθουν τον χαρακτήρα τους, μπορούν να κοινωνικοποιηθούν εύκολα και ομαλά, να βάλουν υψηλούς στόχους και στη συνέχεια να αγωνιστούν, να τους υλοποιήσουν…
Τα πρότυπα ακόμη είναι, είναι διαχρονικές αξίες, τρόποι ζωής, που διαπαιδαγωγούν και παραδειγματίζουν τους νέους θετικά, τους παρακινούν σε δραστηριότητες και δράσεις, όχι μόνο για να πετύχουν και εξασφαλίσουν, την προσωπική τους επιτυχία και καταξίωση, αλλά και να συμβάλλουν στην καλύτερη οργάνωση και λειτουργία της κοινωνίας.
Η κοινωνία προσδοκά από τους νέους αυτούς, να αναλάβουν ευθύνες και ρόλους, κατά τη διάρκεια της ζωής τους και να επιτελούν πρόθυμα τις υποχρεώσεις και καθήκοντά τους.
Έτσι με τις σπουδές τους, που τους παρέχει η πολιτεία, θα καλλιεργηθούν, θα οικοδομήσουν υγιείς σχέσεις, με τους συνανθρώπους τους και θα διακριθούν, στο πεδίο της ζωής, για ένα θετικό, γόνιμο και δημιουργικό έργο…
Βέβαια υπάρχουν και αρνητικά πρότυπα, που πηγάζουν, από τον σημερινό καταναλωτικό τρόπο ζωής, που φέρνει τελικά την απαξίωση, των κοινωνικών και ηθικών κανόνων…Τα αρνητικά αυτά πρότυπα επιδρούν περισσότερο στο χαρακτήρα των μικρών παιδιών και εφήβων, που δεν έχουν ακόμη λογικά ωριμάσει…
Για τα αρνητικά πρότυπα, ίσως ασχοληθούμε, άλλη φορά γιατί από μόνα τους αποτελούν ξεχωριστό θέμα -.
Πρότυπα υπάρχουν για όλους, αρκεί να μπορούμε, κυρίως οι νέοι, να έχουν τη θέληση και τη σχετική σύνεση, να τα διακρίνουμε και να τα μιμηθούμε…
Οι γονείς περισσότερο και οι εκπαιδευτικοί έχουν χρέος και κατά κύριο λόγο με το παράδειγμά τους, να είναι οι ίδιοι θετικά πρότυπα για τα παιδιά και τους μαθητές τους αντίστοιχα…
Γιατί αυτά τα πρότυπα, παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς τους.
Ετυμολογία :
Πρότυπο < ουσιαστικοποιημένο του επιθέτου πρότυπος, η, ο
Πρότυπο < ουσιαστικό ουδέτερο, που κλίνεται, όπως το πρόσωπο, που σημαίνει:
1.Αυτό που χρησιμεύει ως υπόδειγμα, για αναπαραγωγή, δημιουργία αντιγράφων
2.Οτιδήποτε λειτουργεί, ως υπόδειγμα που το ακολουθούν άλλοι
3 Πρόσωπο του οποίου το παράδειγμα, θέλει να ακολουθήσει κάποιος, να μιμηθεί
4.Στην πληροφορική < έγγραφο με μελετημένη δομή και μορφοποίηση, καθώς και τα κενά που πρέπει να συμπληρώσει, ο χρήστης
Λεωνίδας Κακιούζης - Συν/χος Δάσκαλος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου