Αυξημένη συχνότητα και ένταση παρουσιάζουν τους τελευταίους μήνες τα κατολισθητικά φαινόμενα σε αρκετές περιοχές της χώρας, με εντονότερα περιστατικά σε Ήπειρο, Ιόνιο, Ηλεία και Μεσσηνία.
Σύμφωνα με ερευνητές της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, η ένταση και η συχνότητα των κατολισθητικών φαινομένων που εκδηλώνονται το τελευταίο διάστημα στην ελληνική επικράτεια αναδεικνύουν μια νέα πραγματικότητα, ότι «η κλιματική κρίση επιδρά καταλυτικά στο πολυσχιδές μορφολογικό ανάγλυφο, καθιστώντας την έγκαιρη επιστημονική παρέμβαση κρίσιμο παράγοντα για την πολιτική προστασία».
Κλιμάκια της ΕΑΓΜΕ έχουν ήδη μεταβεί και επιχειρούν σε Ήπειρο, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Ηλεία, Μεσσηνία, Μετέωρα, Νάξο, προγραμματίζοντας παρεμβάσεις καθώς όπως εξηγούν στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «τα κατολισθητικά φαινόμενα που έχουν προκληθεί στην παρούσα φάση είναι αρκετά σοβαρά και χρήζουν λήψης μέτρων».
Σύμφωνα με τις καταγραφές των επιστημόνων της ΕΑΓΜΕ, η έξαρση των γεωδυναμικών φαινομένων που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης αλληλεπίδρασης φυσικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στη βάση του προβλήματος, όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ, Διονύσιος Γκούτης. βρίσκεται η ιδιαίτερη γεωλογική δομή της χώρας, με την κυριαρχία εδαφικών σχηματισμών που παρουσιάζουν χαμηλή συνεκτικότητα και υψηλή ευπάθεια στην αποσάθρωση. «Το έντονο μορφολογικό ανάγλυφο με τις απότομες κλίσεις των πρανών δημιουργεί συνθήκες φυσικής αστάθειας, οι οποίες πλέον ενεργοποιούνται βίαια από την κλιματική κρίση. Οι έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις οδηγούν σε ταχύ κορεσμό του εδάφους και αύξηση των πιέσεων του πόρου των υδάτων, με αποτέλεσμα την υπέρβαση των ορίων διατμητικής αντοχής των πετρωμάτων και την εκδήλωση κατολισθήσεων και καθιζήσεων μεγάλης κλίμακας», σημειώνει ο κ. Γκούτης.
«Υπάρχει μία αλυσιδωτή αντίδραση»
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Τηλεανίχνευσης και Μορφοτεκτονικής, διευθυντής του εργαστηρίου Τηλεανίχνευσης, στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Μανώλης Βασιλάκης, επισημαίνει ότι υπάρχει μία αλυσιδωτή αντίδραση, η οποία ξεκινάει από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού, τις πλημμύρες αμέσως μετά -που επηρεάζουν πολύ περισσότερο τις περιοχές οι οποίες έχουν καεί, καθώς και τις κατολισθήσεις, οι οποίες έπονται μετά την αύξηση της παρουσίας του νερού στα πετρώματα. «Αυτή είναι μία αλυσιδωτή αντίδραση και είναι λογικό όπου έχουμε πυρκαγιά το καλοκαίρι ή είχαμε πυρκαγιά κάποια προηγούμενα καλοκαίρια σιγά σιγά να έρθουμε στην κατάσταση να έχουμε πλημμύρες και κατολισθήσεις. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ξέρουμε λοιπόν τη μελλοντική εξέλιξη. Άρα από τη στιγμή που ξεσπούν οι πυρκαγιές το καλοκαίρι, αμέσως θα πρέπει η Πολιτεία να προβεί σε έργα τα οποία να προλάβουν τις κατολισθήσεις», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Βασιλάκης.
Όπως εξηγεί υπάρχουν πάρα πολλοί τύποι κατολισθήσεων και βραχωδών καταπτώσεων.
«Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Άλλοι είναι οι παράγοντες οι οποίοι ευνοούν κατολισθήσεις, για παράδειγμα στην περιοχή της Ηπείρου, όπου εκεί υπάρχει ένας ιδιαίτερος λιθολογικός σχηματισμός, που λέγεται φλύσχης, με εναλλαγές κάποιων στρωμάτων τα οποία έχουν από τη γένεσή τους κάποιες κακές ιδιότητες. Με την αύξηση της περιεκτικότητας σε νερό, αρχίζουν και χαλάνε πάρα πολύ, γίνονται πάρα πολύ άσχημες οι ιδιότητές τους, χάνουν την αντοχή τους και κατά συνέπεια είναι πολύ επιδεκτικά σε κατολισθήσεις.
Σε άλλες περιπτώσεις, όταν έχουμε βράχο, ο βράχος, αν είναι κι αυτός κακής ποιότητας, με πάρα πολλές ασυνέχειες, με πάρα πολλές ρωγματώσεις, όταν έχουμε έντονα και ακραία καιρικά φαινόμενα, τότε το νερό πάλι βοηθάει αυτούς τους βράχους να αποκολληθούν».
Επιπλέον, όπως τονίζει, συμβάλλει και το γεγονός αν αυτές οι αποκολλήσεις είναι μέσα σε σεισμικά ενεργές περιοχές, οι οποίες, όπως επισημαίνει «μπορούν να δώσουν κάποιες δονήσεις μικρές, ώστε να χαλαρώσουν οι βράχοι αυτοί και μετά με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να ευνοηθεί πάλι η κατάπτωσή τους».
Τέτοιες περιπτώσεις συναντάμε, όπως αναφέρει στη Ζάκυνθο και γενικά στην περιοχή του Ιόνιου Πελάγους, όπου η σεισμικότητα είναι πάρα πολύ αυξημένη.
«Είνα πολυπαραμετρική η όλη κατάσταση», υπογραμμίζει και προσθέτει ότι η «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι, είναι η αύξηση του νερού». «Όταν έχουμε περάσει μία περίοδο παρατεταμένης ξηρασίας, το έδαφος δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει το νερό, το οποίο πρέπει να το κάνει σιγά-σιγά.
Έτσι, λοιπόν, γίνονται υπέρκορα και κορεσμένα τα ανώτερα στρώματα του εδάφους και των πετρωμάτων. Και αν αυτά έχουν ήδη κακές ιδιότητες αντοχής, τότε παθαίνουν αυτή την αποκόλληση που οδηγεί σε κατολισθήσεις, οι οποίες μπορεί να είναι είτε εκτεταμένες είτε περιορισμένες. Πάντα είχαμε κατολισθήσεις και πάντα θα εξακολουθήσουμε να έχουμε κατολισθήσεις.
Ο συνδυασμός όμως αυτών των παραγόντων μπορεί να οδηγεί σε μεγαλύτερα φαινόμενα», σημειώνει ο κ. Βασιλάκης συμπληρώνοντας ότι το νερό δεν μπορεί να κατεισδύσει, να συναντήσει δηλαδή τον υδροφόρο ορίζοντα, κάτι το οποίο θα μπορούσε να γίνει σιγά σιγά.
ΑΠΕ ΜΠΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου