Ήπειρος - Η κατάταξη των δήμων ως προς την ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών τους - Δείτε αναλυτικά

Γράφει ο τοπογράφος μηχανικός και στατιστικολόγος, Νίκος Καρδούλας*

Είναι η πρώτη φορά στη Ελλάδα που δημοσιεύεται ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών όλων των δήμων προς τα νοικοκυριά, σύμφωνα με τα χρήματα που εισπράττουν από αυτά στους λογαριασμούς ρεύματος.

Σύμφωνα με το Ν. 5056/2023 οι δήμοι της χώρας έχουν την υποχρέωση να συμπληρώνουν και να υποβάλλουν ερωτηματολόγιο κάθε έτος στο διαδικτυακό κόμβο παρακολούθησης των επιδόσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης deiktesOTA.gov.gr, για στοιχεία που αφορούν την οργάνωση και τη διακυβέρνηση, την οικονομική διαχείριση, τις υπηρεσίες που παρέχουν, τη βιωσιμότητα (σύγχρονες απαιτήσεις για απορρίμματα, ανακύκλωση και πράσινη ανάπτυξη), την πολιτική προστασία, τη διαχείριση αδέσποτων ζώων συντροφιάς, το ανθρώπινο δυναμικό, τα δημογραφικά στοιχεία και τη διαθεσιμότητα ψηφιακών υποδομών και έξυπνων υπηρεσιών, απαντώντας συνολικά σε 673 ερωτήσεις.

Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκαν και δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Εσωτερικών τα στοιχεία και οι δείκτες επιδόσεων των δήμων για το έτος 2024, με τη δημοσίευση του δείκτη των συνολικών επιδόσεων των δήμων (συνολική βαθμολογία για κάθε δήμο) και εννιά επί μέρους δεικτών, με τις παρακάτω παρατηρήσεις:

Στην υποχρέωση συμπλήρωσης και υποβολής του ερωτηματολογίου για το έτος 2024 ανταποκρίθηκαν 313 από τους 332 δήμους.

Δεν ανταποκρίθηκαν στην υποχρέωση συμπλήρωσης και υποβολής στοιχείων οι εξής 16 δήμοι: Αίγινας, Αλοννήσου, Αμαρίου, Ανάφης, Άνδρου, Βοΐου, Ικαρίας, Καισαριανής, Μήλου, Νισύρου, Νότιας Κέρκυρας, Οροπεδίου Λασιθίου, Πατρέων, Σαμοθράκης, Σικίνου και Ύδρας, ενώ δεν υπέβαλαν επαρκή στοιχεία οι εξής 3 δήμοι: Κιμώλου, Πρεσπών και Σκύδρας και τα στοιχεία των συγκεκριμένων 19 δήμων αντλήθηκαν από λοιπές βάσεις δεδομένων του δημοσίου.

Σε πρόσφατη δημοσιευμένη έρευνά μου (10/3/2026) με τίτλο: «Αυτοί είναι οι ακριβότεροι και οι φθηνότεροι δήμοι για κατοικίες στην Ελλάδα το 2026», παρουσιάσθηκε η συνολική μέση ετήσια χρέωση των δήμων στα νοικοκυριά για το 2026 (Άθροισμα των ΔΤ, ΔΦ και ΤΑΠ).

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το νόμο τα ΔΤ εισπράττονται αποκλειστικά για την κάλυψη του κόστους των υπηρεσιών καθαριότητας, απορριμμάτων και φωτισμού, ενώ τα έσοδα από το ΔΦ και το ΤΑΠ μπορούν να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη γενικών αναγκών των δήμων και κατανέμονται στα λειτουργικά έξοδα, στη συντήρηση και τις επισκευές, στις σχολικές επιτροπές, στην ανέγερση νέων σχολείων, στη χρηματοδότηση τοπικών δημοτικών υπηρεσιών και στις υποδομές.

Βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών όλων των δήμων

Λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική μέση ετήσια χρέωση των δήμων στα νοικοκυριά και τη συνολική βαθμολογία των επιδόσεων των δήμων από το ΥΠΕΣ και χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της Περιβάλλουσας Ανάλυσης Δεδομένων (Data Envelopment Analysis), υπολογίσθηκε ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων σύμφωνα με τις χρεώσεις τους στα νοικοκυριά (κλίμακα από 0% έως 100%) και η κατάταξή τους πανελλαδικά.

Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψη το βαθμό ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων προς τα νοικοκυριά, τη συνολική μέση ετήσια επιβάρυνση των νοικοκυριών από τους δήμους (Άθροισμα: ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ), τον πληθυσμό, τον αριθμό νοικοκυριών και την κατηγορία των δήμων (άρθρο 2Α του Ν. 852/2010) υπολογίσθηκε τι ποσό έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά (ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ) για τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δήμων και η διαφορά μεταξύ του τι έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά και του τι πληρώνουν.

Η κατάταξη των δήμων της χώρας ως προς την ανταποδοτικότητα των υπηρεσιών τους προς τα νοικοκυριά, σύμφωνα με τις χρεώσεις που επιβάλλουν σε αυτά στους λογαριασμούς ρεύματος παρουσιάζεται στους παρακάτω πίνακες Α1, Α2, Α3 και Α4, όπου απεικονίζονται η πανελλαδική κατάταξη των δήμων σύμφωνα με το βαθμό ανταπόδοσης υπηρεσιών, οι δήμοι, ο βαθμός ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών των δήμων, η συνολική βαθμολογία των επιδόσεων των δήμων από το ΥΠΕΣ, η πανελλαδική κατάταξη των δήμων σύμφωνα με τη συνολική βαθμολογία των επιδόσεών τους από το ΥΠΕΣ, η συνολική μέση ετήσια επιβάρυνση νοικοκυριών από τους δήμους (Άθροισμα: ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ), τι ποσό έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά (ΔΤ+ΔΦ+ΤΑΠ) για τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δήμων και τη διαφορά μεταξύ του τι έπρεπε να πληρώνουν τα νοικοκυριά και του τι πληρώνουν.

Στην Περιφέρεια Ηπείρου το μεγαλύτερο βαθμό ανταποδοτικότητας έχουν οι δήμοι Ζίτσας, Σουλίου, Φιλιατών, Κόνιτσας και Αρταίων, ενώ το μικρότερο βαθμό έχουν οι δήμοι Γεωργίου Καραϊσκάκη, Πρέβεζας, Νικολάου Σκουφά, Κεντρικών Τζουμέρκων και Πάργας.