Μια αναλυτική εικόνα για την έκταση της παράνομης αλιείας στο Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Αμβρακικού Κόλπου επιχειρεί να δώσει η νέα έκθεση της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea, καταγράφοντας περιστατικά μέσα από εναέρια παρακολούθηση, επιτόπιες έρευνες, στοιχεία από λιμάνια, δημοσιεύματα και πληροφορίες της τοπικής αλιευτικής κοινότητας.
Η έκθεση, που συντάχθηκε στο πλαίσιο των δράσεων της «Συμμαχίας για τον Αμβρακικό» και χρηματοδοτήθηκε από το Blue Marine Foundation, χαρακτηρίζει την παράνομη αλιεία μία από τις σημαντικότερες και συχνότερες απειλές για την προστασία του Αμβρακικού.
Ο Αμβρακικός αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό οικοσύστημα, με 290 καταγεγραμμένα είδη πουλιών, πληθυσμό περίπου 150 ρινοδέλφινων, παρουσία θαλάσσιων χελωνών, εννέα ειδών σαλαχιών και ενός είδους καρχαρία, ενώ αποτελεί επίσης σημαντικό καταφύγιο για την απειλούμενη Πίννα.
Η έρευνα με drones
Ένα από τα βασικά εργαλεία της έρευνας ήταν τα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών, δηλαδή drones.
Κατά τη διάρκεια του 2024 πραγματοποιήθηκαν μηνιαίες έρευνες, προκειμένου να δοκιμαστούν και να διαμορφωθούν οι παράμετροι ενός τυποποιημένου πρωτοκόλλου παρακολούθησης. Εξετάστηκαν μεταξύ άλλων το ύψος των πτήσεων, οι διαδρομές, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η δυνατότητα εντοπισμού σκαφών και μικρών αντικειμένων, αλλά και οι διαδικασίες αναγνώρισης των αλιευτικών δραστηριοτήτων.
Το 2025 η παρακολούθηση πέρασε σε συστηματικότερο επίπεδο. Από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 223 πτήσεις.
Κατά τη διάρκεια αυτών των πτήσεων εντοπίστηκαν 23 αλιευτικά σκάφη. Από αυτά, 9 κατηγοριοποιήθηκαν ως μηχανότρατες, 7 ως σκάφη στα οποία δεν μπορούσε να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η δραστηριότητα και 7 ως σκάφη που πραγματοποιούσαν νόμιμη αλιευτική δραστηριότητα.
Η ταυτοποίηση των μηχανότρατων δεν έγινε αυθαίρετα, αλλά βασίστηκε σε χαρακτηριστικά όπως οι πόρτες της τράτας, η χαρακτηριστική σωληνωτή δοκός και το δίχτυ σε σχήμα σάκου.
Ο Οκτώβριος ξεχωρίζει
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα περιστατικά που καταγράφηκαν από τα drones συγκεντρώθηκαν στον Οκτώβριο.
Συνολικά καταγράφηκαν 9 παράνομα περιστατικά αλιείας με τράτα, γεγονός που, σύμφωνα με την έκθεση, υποδηλώνει υψηλή συχνότητα παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας κατά τον συγκεκριμένο μήνα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Κορωνησίας, όπου μέσα σε διαφορετικές νύχτες του Οκτωβρίου εντοπίστηκαν επανειλημμένα σκάφη που αναγνωρίστηκαν ως μηχανότρατες. Σε ορισμένες περιπτώσεις η ταυτοποίηση βασίστηκε στην παρουσία του χαρακτηριστικού σάκου του διχτυού και των μεταλλικών συρμάτων που συνέδεαν το αλιευτικό εργαλείο με το σκάφος.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η εικόνα αυτή δεν προέκυψε μόνο από τις εναέριες παρατηρήσεις, αλλά επιβεβαιώθηκε και από πληροφορίες συνεργαζόμενων αλιέων της περιοχής.
Δεν είναι μόνο οι μηχανότρατες
Η έρευνα της iSea δεν περιορίστηκε στην παράνομη αλιεία με τράτες.
Στο πλαίσιο του προγράμματος By ElasmoCatch συλλέχθηκαν στοιχεία από 1.270 αλιευτικά ταξίδια 137 διαφορετικών σκαφών. Καταγράφηκαν συνολικά 2.528 καρχαρίες και σαλάχια σε αλληλεπίδραση με τις αλιευτικές δραστηριότητες. Από αυτά, 402 άτομα ανήκαν σε προστατευόμενα είδη, ενώ 134 είτε εκφορτώθηκαν είτε απορρίφθηκαν ήδη νεκρά.
Η έκθεση καταγράφει έτσι και ένα δεύτερο σοβαρό ζήτημα, τη μη τήρηση των προβλεπόμενων χειρισμών για προστατευόμενα είδη καρχαριών και σαλαχιών.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της iSea, σε περιπτώσεις όπου τα ζώα δεν απελευθερώνονται άμεσα, μπορεί να καταλήξουν νεκρά μετά από παρατεταμένη παραμονή εκτός νερού ή να διατηρηθούν για πώληση ή προσωπική κατανάλωση.
Έρευνες σε λιμάνια και απομονωμένα σημεία
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες έρευνες σε 7 απομονωμένες περιοχές ελλιμενισμού, όπου ελέγχθηκαν συνολικά 128 σκάφη. Σε 19 περιπτώσεις δεν κατέστη δυνατή η σαφής ταυτοποίηση των σκαφών, είτε επειδή δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα είτε επειδή ήταν καλυμμένα.
Κατά τις συγκεκριμένες έρευνες δεν προέκυψε σαφής αναγνώριση εργαλείων τράτας, με την iSea να επισημαίνει ότι η παρακολούθηση θα πρέπει να συνεχιστεί σε συνδυασμό με τις εναέριες έρευνες.
Τι λένε τα δημοσιεύματα και οι ντόπιοι αλιείς
Ένα ακόμη σκέλος της έρευνας ήταν η συστηματική συγκέντρωση ειδήσεων και δημοσιευμάτων για την περίοδο 2019-2025.
Συνολικά συγκεντρώθηκαν 55 άρθρα και ειδήσεις σχετικά με παράνομες αλιευτικές δραστηριότητες. Το 70% των περιστατικών που αναφέρονταν στα δημοσιεύματα αφορούσε επαγγελματική αλιεία και το 30% ερασιτεχνική.
Μεταξύ των συχνότερα αναφερόμενων παραβάσεων ήταν η χρήση μονόκλωνων διχτυών, η αλιεία με τρατάκια, η χρήση παράνομων παγίδων και η ερασιτεχνική αλιεία με χρήση φωτεινής πηγής.
Παράλληλα, η συνεργασία με την τοπική αλιευτική κοινότητα οδήγησε στον εντοπισμό περισσότερων από 20 ακριβών σημείων που θεωρούνται πιθανά σημεία παράνομης δραστηριότητας. Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με την έκθεση, έχουν διαβιβαστεί στις αρμόδιες αρχές, ενώ για ορισμένες περιπτώσεις υπήρχε και φωτογραφικό υλικό.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον Αμβρακικό
Η βασική διαπίστωση της iSea είναι ότι η παράνομη αλιεία, και ιδιαίτερα η αλιεία με μηχανότρατα, εξακολουθεί να αποτελεί συχνό και διαδεδομένο φαινόμενο στον Αμβρακικό, παρά το ιδιαίτερα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο προστασίας.
Η μηχανότρατα απαγορεύεται σε ολόκληρο τον Αμβρακικό ήδη από το 1966, ενώ το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει σειρά περιορισμών και απαγορεύσεων για την προστασία των αλιευτικών πόρων και των ευάλωτων ειδών.
Σύμφωνα με την έκθεση, η παράνομη αλιεία προκαλεί επιπτώσεις στους βενθικούς οικοτόπους, μειώνει τα αποθέματα εμπορικών ειδών και επηρεάζει προστατευόμενα και απειλούμενα είδη, ενώ παράλληλα επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα των παράκτιων αλιέων που εξαρτώνται από την υγεία του Αμβρακικού.
Η iSea καταλήγει στην ανάγκη ενίσχυσης των περιπολιών και της επιτήρησης, με μεγαλύτερη συχνότητα και χωρική κάλυψη, αλλά και αυστηρότερη εφαρμογή των προβλεπόμενων κυρώσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις νυχτερινές ώρες, καθώς τότε καταγράφεται μεγάλο μέρος της δραστηριότητας των μηχανότρατων, και αναφέρει ως περιοχές προτεραιότητας την Κόπραινα, τη Βόνιτσα, την Κορωνησία και την Πρέβεζα.
Η έκθεση, επομένως, δεν παρουσιάζει απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Επιχειρεί να συνδυάσει διαφορετικές πηγές δεδομένων ώστε να αποτυπώσει ένα διαχρονικό πρόβλημα στον Αμβρακικό και να αναδείξει την ανάγκη για συστηματικότερη επιτήρηση και ουσιαστικότερη εφαρμογή της νομοθεσίας.
Φωτογραφία: ΔημΗτρης ΤοσΙδης / iSea
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου