Πέντε Κέντρα Δόμησης προβλέπονται για την Ήπειρο στο νέο σχέδιο αναδιοργάνωσης των Πολεοδομιών

Ριζικό μετασχηματισμό στον χάρτη και τον τρόπο λειτουργίας των Πολεοδομιών δρομολογεί η κυβέρνηση.

Καταργεί τα γεωγραφικά στεγανά στην έκδοση οικοδομικών αδειών με τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ).  

Ένας φάκελος για οικοδομική άδεια στη Μύκονο ή τη Σαντορίνη θα μπορεί πλέον να εξετάζεται από μηχανικό στη Θεσσαλονίκη, με το αιτιολογικό ότι έτσι μπορούν να αντιμετωπιστούν η υποστελέχωση, οι καθυστερήσεις μηνών, αλλά και τα φαινόμενα διαφθοράς και τοπικών πιέσεων που απασχόλησαν έντονα την επικαιρότητα το τελευταίο διάστημα.

Τα βασικά στοιχεία του νομοσχεδίου,  σύμφωνα με την εφημερίδα το Πρώτο Θέμα , στηρίζονται στους εξής άξονες:

Καθολικός προληπτικός έλεγχος «με κλήρωση» πριν από την κατασκευή

Μέχρι σήμερα, από τις περίπου 34.000 οικοδομικές άδειες που εκδίδονται ετησίως, το 65% προχωρά χωρίς ουσιαστικό προηγούμενο έλεγχο (με ευθύνη του ιδιώτη μηχανικού), ενώ στο υπόλοιπο 35% ελέγχονται κυρίως τοπογραφικά και διαγράμματα κάλυψης. Το νέο σύστημα αντιστρέφει τη διαδικασία:

Υποχρεωτικός έλεγχος όλων των αδειών: Κάθε φάκελος θα ελέγχεται υποχρεωτικά πριν από την έκδοση της άδειας από ανεξάρτητους ιδιώτες μηχανικούς, οι οποίοι θα επιλέγονται με ηλεκτρονική κλήρωση από ειδικό μητρώο του ΤΕΕ.

Ψηφιακή έκδοση & έξτρα «φίλτρο» 30%: Μετά τη θετική εισήγηση του ελεγκτή, η άδεια θα εκδίδεται ψηφιακά μέσω του συστήματος e-Άδειες (που παραμένει στο ΤΕΕ), ενώ η Διοίκηση θα διενεργεί επιπλέον δειγματοληπτικό έλεγχο στο 30% των αδειών πριν ξεκινήσουν οι εργασίες.

Χαμηλώνει ο πήχης για προέγκριση: Το όριο της υποχρεωτικής προέγκρισης μειώνεται δραστικά από τα 3.000 τ.μ. στα 1.000 τ.μ., ενώ καθίσταται υποχρεωτική ανεξαρτήτως τετραγωνικών για ακίνητα σε περιοχές ειδικής προστασίας.

Από τις 183 ΥΔΟΜ στα 97 Κέντρα Δόμησης – Η γεωγραφική κατανομή

Η σημερινή εικόνα των πολεοδομιών κρίνεται οριακή: μόλις 183 από τους 332 δήμους διαθέτουν ΥΔΟΜ, το 35% λειτουργεί με 1-2 μηχανικούς, το 46% του προσωπικού είναι άνω των 55 ετών, ενώ στο 23% των υπηρεσιών η έκδοση άδειας ξεπερνά το εξάμηνο.

Το νέο δίκτυο θα αποτελείται από 97 Κέντρα Δόμησης (21 Περιφερειακά για μεγάλα έργα/προστατευόμενες περιοχές και 76 Τοπικά για Βεβαιώσεις Όρων Δόμησης), με πανελλαδική ανακατανομή του φόρτου εργασίας:

• Αττική: 18 Κέντρα (7 Περιφερειακά, 11 Τοπικά) στη θέση των 41 σημερινών ΥΔΟΜ.

• Νότιο Αιγαίο: 14 Κέντρα (2 Περιφερειακά, 12 Τοπικά) – με ειδική μέριμνα για τις νησιωτικές ανάγκες.

• Κεντρική Μακεδονία: 11 Κέντρα (2 Περιφερειακά, 9 Τοπικά) αντί για 28 ΥΔΟΜ.

• Βόρειο Αιγαίο, Θεσσαλία, Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Αν. Μακεδονία & Θράκη: Από 6 Κέντρα ανά περιφέρεια.

• Ιόνια Νησιά, Κρήτη, Ήπειρος, Δυτική Μακεδονία: Από 5 Κέντρα ανά περιφέρεια.

• Δυτική Ελλάδα: 4 Κέντρα.

Στέγαση, χρονοδιάγραμμα και τα «αγκάθια» του σχεδίου

Για να αποφευχθεί το κόστος νέων κτιρίων, τα Κέντρα Δόμησης θα στεγαστούν στα 78 υφιστάμενα κτηματολογικά γραφεία, αφού πρώτα μεταφερθούν τα φυσικά αρχεία του Κτηματολογίου σε κεντρικές αποθήκες στη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο.

• Τα ορόσημα: Η πιλοτική εφαρμογή τοποθετείται τον Απρίλιο του 2027 σε Λάρισα και Τρίκαλα (με 20 μηχανικούς), με στόχο την καθολική εφαρμογή σε όλη τη χώρα τον Οκτώβριο του 2027.

• Οι προκλήσεις: Το εγχείρημα απαιτεί συνολικά 1.056 μηχανικούς και έχει ετήσιο λειτουργικό κόστος 32 εκατ. ευρώ (μόνο για τις άδειες), τη στιγμή που τα έσοδα από τα παράβολα κυμαίνονται μόλις στα 1,5 – 2 εκατ. ευρώ. Η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, η στελέχωση και η αποφυγή νέων καθυστερήσεων από τους καθολικούς ελέγχους, εν μέσω προεκλογικής περιόδου, αποτελούν τα μεγάλα στοιχήματα της μεταρρύθμισης.

Τι παραμένει στους Δήμους

Στους δήμους παραμένει ο πολεοδομικός σχεδιασμός, ενώ ο έλεγχος των αυθαιρέτων θα μεταφερθεί στον νέο οργανισμό σε δεύτερη φάση.