ΠΡΕΒΕΖΑ: Αρχαία Νικόπολη - Αποκτά νέο δίκτυο διαδρομών κίνησης επισκεπτών και ΑμεΑ

Μια σημαντική παρέμβαση για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Νικόπολης υλοποιεί το υπουργείο Πολιτισμού. Πρόκειται για τη διαμόρφωση ενός νέου δικτύου διαδρομών κίνησης επισκεπτών και ΑμεΑ με στόχο τη διασφάλιση της απρόσκοπτης περιήγησης των επισκεπτών.

Το έργο, το οποίο θα υλοποιηθεί σε δύο στάδια, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος»- ΕΣΠΑ 2021-2027, περιλαμβάνει ειδικές προσβάσεις για ΑμεΑ, στα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου μεταξύ των οποίων το Θέατρο, το Ωδείο και το Μνημείο του Αυγούστου, καθώς και στα πλατώματα θέασης.

Το σχέδιο διαχείρισης του αρχαιολογικού χώρου προβλέπει εννέα μνημειακούς πυρήνες που αφορούν στην Παλαιοχριστιανική πόλη (κατάλοιπα της παλαιοχριστιανικής οχύρωσης και τμήματα της ρωμαϊκής οχύρωσης, Βασιλικές Α΄, Β΄, Γ΄ και ΣΤ΄ και σημαντικά μνημεία της ρωμαϊκής περιόδου όπως ο οίκος του έκδικου Γεωργίου, οι κεντρικές θέρμες κ.α), στο Ρωμαϊκό Ωδείο, στην Έπαυλη Μάνιου Αντωνίνου, στη Βόρεια νεκρόπολη, στο Μνημείο Αυγούστου, στη Νότια πύλη-Νότια νεκρόπολη-Βασιλική Δ΄, στη Νυμφαία-Δυτική πύλη-Δυτική νεκρόπολη, στο Προάστιο με τα δημόσια κτήρια που φιλοξενούσαν τους Ακτιακούς Αγώνες, και στη Νοτιοδυτική πύλη.

Το δίκτυο διαδρομών περιλαμβάνει μια κύρια και έξι δευτερεύουσες διαδρομές περιήγησης, που συνδέουν τους εννέα μνημειακούς πυρήνες μεταξύ τους. Οι τρεις προσβάσεις αφορούν σε κάθε σημείο συγκέντρωσης των επισκεπτών, πριν από την είσοδό τους στον αρχαιολογικό χώρο ή σε μνημειακό πυρήνα. Στην πρώτη πρόσβαση, δυτικά των βορείων θερμών, βασική είσοδο στον χώρο, προβλέπεται κτήριο υποδοχής - εισόδου στον αρχαιολογικό χώρο. Οι πυρήνες 1, 2 και 3 καθώς και τα μνημεία του πυρήνα 4 ενοποιούνται μεταξύ τους, και ως προς την πρόσβαση Α. Η κύρια διαδρομή δύναται να χρησιμοποιηθεί από τους επισκέπτες, εκκινώντας από την πρόσβαση Β. Σε διάφορα σημεία της διαδρομής προτείνεται να διαμορφωθούν πλατώματα προσωρινής παραμονής και θέασης ή στάσης επισκεπτών, όπως στις Βασιλικές Δ’ και Β’, στα δύο Νυμφαία, στη ρωμαϊκή έπαυλη Μάνιου Αντωνίνου, στα μαυσωλεία της βόρειας νεκρόπολης, στο Προάστειο.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Στόχος μας είναι ο αρχαιολογικός χώρος να καταστεί πλήρως προσβάσιμος. Βασική αρχή διαχείρισης του χώρου αποτελεί η αντιμετώπισή του, ως σύνολο. 

Το δίκτυο των διαδρομών ιεραρχείται και δημιουργεί μία κύρια διαδρομή επισκεπτών και έξι δευτερεύουσες, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα που προέκυψαν, με την κατάργηση του τμήματος της εθνικής οδού Ιωαννίνων-Πρεβέζης, η οποία διέσχιζε τον παλαιοχριστιανικό πυρήνα της Νικόπολης και τμήμα του νοτιοανατολικού τομέα της ρωμαϊκής πόλης, καθώς και με την ενοποίηση μνημειακών πυρήνων με το πρόγραμμα απαλλοτριώσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη. 

Με συστηματικές παρεμβάσεις επί των μνημείων -στο πλαίσιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος» των ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027 και του Ταμείου Ανάκαμψης- αποκαθίστανται το Μεγάλο Θέατρο, το Ωδείο, ο Οίκος του Ενδίκου και οι Βασιλικές, δημιουργούνται νέες διαδρομές περιήγησης και χώροι στάθμευσης, κατασκευάζεται κτήριο υποδοχής επισκεπτών. 

Έτσι, ο σημαντικός και εκτεταμένος αρχαιολογικός χώρος της Νικόπολης αναδεικνύεται, στη βάση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης, απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξή του στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ήδη, το Υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με τα ισχύοντα στην UNESCO, έχει καταθέσει στον διεθνή Οργανισμό τον πρώτο φάκελο, προς αξιολόγηση».

Η Αρχαία Νικόπολη απολάμβανε καθεστώς ελεύθερης ρωμαϊκής πόλης (civitas libera). Καταλαμβάνει περιτειχισμένη έκταση περίπου 1.500 στρεμμάτων και έχει περίμετρο οχύρωσης 5.500 μ. Ο σχεδιασμός της ακολούθησε τις βασικές αρχές του ιπποδάμειου συστήματος. 

Στη συμβολή των κύριων οδικών αξόνων, cardo maximus και decumanus maximus, βρισκόταν το διοικητικό και οικονομικό κέντρο της πόλης, το forum, με μεγάλους δημόσιους χώρους, με μεγάλα κτήρια. Εκτός των τειχών, στα βόρεια της πόλης, υπήρχε το γνωστό από τις πηγές, εν άλσει προάστειον, με το ιερό τέμενος και τα οικοδομήματα που σχετίζονταν με την αναβίωση των Ακτιακών Αγώνων (στάδιο, θέατρο, γυμνάσιο, ιερό Απόλλωνος και το τρόπαιο της ναυμαχίας του Ακτίου). Η πόλη διέθετε άριστα οργανωμένο σύστημα υποδομών ύδρευσης, αποχέτευσης, οδικής κυκλοφορίας και αμυντικών έργων.