Αν υπάρχει ένας μήνας που σφράγισε ανεξίτηλα τη μοίρα της Πρέβεζας, αναμφίβολα, αυτός είναι ο Οκτώβριος.
Τις μέρες αυτού του φθινοπωρινού μήνα, η πόλη έζησε τις πιο δραματικές, αλλά και τις πιο ένδοξες στιγμές της ιστορίας της. Από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Βενετών που άλλαξαν τις ισορροπίες στην περιοχή, μέχρι την απελευθέρωση της πόλης από τον Οθωμανικό ζυγό, ο Οκτώβριος λειτούργησε διαχρονικά ως ένας πυκνός ιστορικός χρόνος, φέρνοντας άλλοτε τον πόνο της καταστροφής και άλλοτε τον άνεμο της ελπίδας.
Καθοριστικής σημασίας ήταν για την Πρέβεζα, η υπαγωγή της, για δεύτερη φορά, στην εξουσία των Βενετών.
Τον Οκτώβριο του 1717 και ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρισκόταν σε πόλεμο με την Αυστρία και τη Δημοκρατία της Βενετίας, τα βενετικά στρατεύματα πραγματοποίησαν μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση, προκειμένου να καταλάβουν την πόλη της Πρέβεζας, που στέφθηκε από επιτυχία.
Τον Ιούλιο του 1718, με τη συνθήκη του Πασάροβιτς, η Πρέβεζα πέρασε επίσημα στην εξουσία της Βενετίας και ακολούθησε μια περίοδος ευημερίας για την πόλη και τους κατοίκους της.
Στις 18 Οκτωβρίου 1797 και αφού τα στρατεύματα του Ναπολέοντα είχαν κατανικήσει τις βενετικές δυνάμεις, με τη συνθήκη του Καμποφόρμιο, η Πρέβεζα πέρασε σε γαλλική κυριαρχία.
Οι περισσότεροι κάτοικοι της πόλης, δέχονται με χαρά την κατάληψή της από τους Γάλλους. Ο Αλή Πασάς που από χρόνια εποφθαλμιούσε την πόλη της Πρέβεζας, γνωρίζοντας τη σημασία που θα μπορούσε να έχει το λιμάνι της για το εμπόριο του πασαλικίου του, επεδίωξε αρχικά τη φιλία και την υποστήριξη των Γάλλων.
Μετά την εκστρατεία όμως του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, και την ήττα του στο Αμπουκίρ τον Αύγουστο του 1798, εκδήλωσε τις πραγματικές του προθέσεις.
Στις αρχές Οκτωβρίου 1798 οι δυνάμεις του Αλή πασά, με επικεφαλής τον ίδιο και τον γιο του Μουχτάρ έφτασαν στην περιοχή της Πρέβεζας.
Στις 12 Οκτωβρίου, στον χώρο της Αρχαίας Νικόπολης, οι λιγοστές δυνάμεις των Γάλλων και των Πρεβεζάνων υπερασπιστών, ηττήθηκαν από τις υπέρτερες δυνάμεις του εχθρού.
Τα στρατεύματα του Αλή πασά εισέβαλαν στην πόλη, που για δύο μέρες παραδόθηκε στη σφαγή και τη λεηλασία. Η άλωση της Πρέβεζας, έμεινε γνωστή ως «Ο χαλασμός της Πρέβεζας».
Στα τέλη του Σεπτεμβρίου 1911, στο πλαίσιο του ιταλοτουρκικού πολέμου, πέντε ιταλικά αντιτορπιλικά στάλθηκαν στο Ιόνιο πέλαγος για να εξουδετερώσουν πλοία του οθωμανικού στόλου που περιπολούσαν στην περιοχή.
Οι κάτοικοι της Πρέβεζας είδαν με ελπίδα την προοπτική της νίκης των Ιταλών. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, τα ιταλικά πλοία έθεσαν εκτός μάχης τρία οθωμανικά, ενώ βομβάρδισαν το κάστρο της Πρέβεζας, προκαλώντας σοβαρές ζημιές. Έντονες αντιδράσεις από την πλευρά της Αυστροουγγαρίας όμως, ανάγκασαν τους Ιταλούς να αποσυρθούν από το Ιόνιο, τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου, του 1911.
Στις 5 Οκτωβρίου 1912, η Ελλάδα κήρυξε επίσημα τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Την επομένη τα ελληνικά στρατεύματα πέρασαν τον ποταμό Άραχθο και άρχισαν οι πρώτες αψιμαχίες. Στις 12 Οκτωβρίου απελευθερώθηκε η Φιλιππιάδα. Στις 20 Οκτωβρίου, ο ελληνικός στρατός επιτέθηκε στις δυνάμεις των Τούρκων που βρίσκονταν οχυρωμένες στην περιοχή της Νικόπολης.
Οι τουρκικές δυνάμεις αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν μέσα στην πόλη. Μετά την πίεση που δέχτηκε από τους ξένους προξένους, ο Τούρκος διοικητής αναγκάστηκε να δεχτεί να παραδώσει την πόλη. Την 21η Οκτωβρίου 1912, ο ελληνικός στρατός με επικεφαλής των Ταγματάρχη Παναγιώτη Σπηλιάδη, μπήκε θριαμβευτής στην πόλη της Πρέβεζας, που ενσωματώθηκε πια στο ελληνικό κράτος.
Την 28η Οκτωβρίου 1940, ημέρα κήρυξης του πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, η Πρέβεζα δέχθηκε τον πρώτο αεροπορικό βομβαρδισμό από τις δυνάμεις του Μουσολίνι. Η πόλη αποτελούσε στρατηγικό στόχο για τις ιταλικές δυνάμεις, καθώς ο Μουσολίνι επιθυμούσε να τη χρησιμοποιήσει ως προγεφύρωμα για την περαιτέρω προώθηση των δυνάμεών του προς την Αθήνα και έμελλε να βομβαρδιστεί πολλές φορές ακόμη, σε όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Μετά την απελευθέρωση, στην περιοχή της Πρέβεζας, είχε απομείνει ένα τεράστιο γερμανικό ναρκοπέδιο, που καταλάμβανε έκταση εξήντα τετραγωνικών μιλίων, από τις βόρειες ακτές της Λευκάδας μέχρι και την Καστροσυκιά. Τον Οκτώβριο του 1945, στάλθηκε στην Πρέβεζα ένας στολίσκος ναρκαλιευτικών του τότε Βασιλικού Ναυτικού, για την εκκαθάριση της περιοχής. Την Τετάρτη, 24 Οκτωβρίου 1945 στις 10:54, το ναρκαλιευτικό Πηνειός, ενώ εκτελούσε εργασίες εκκαθάρισης στην είσοδο του Αμβρακικού Κόλπου, προσέκρουσε σε νάρκη. Η έκρηξη που ακολούθησε ήταν τρομακτική. Το πλοίο βυθίστηκε μέσα σε ελάχιστα λεπτά, και εικοσιδύο άνθρωποι βρήκαν τραγικό θάνατο.
Μέσα από τα ιστορικά αυτά γεγονότα, γίνεται φανερό, ότι ο Οκτώβριος αποτελεί για την Πρέβεζα έναν μήνα ιστορικής μνήμης και λύτρωσης. Από τη μαύρη επέτειο της 12ης Οκτωβρίου 1798 και τη σφαγή που συγκλόνισε την πόλη, ο ίδιος μήνας, ακριβώς 114 χρόνια μετά, ήρθε να πληρώσει ένα χρέος τιμής. Με την απελευθέρωση της Φιλιππιάδας στις 12 Οκτωβρίου 1912 και την τελική είσοδο του ελληνικού στρατού στην Πρέβεζα στις 21 Οκτωβρίου, ο κύκλος του αίματος και της ξένης κατοχής έκλεισε. Η Πρέβεζα ενσωματώνεται στο ελληνικό κράτος και ως μέρος του βιώνει, κατά τον ίδιο μήνα, δύο ακόμη σημαντικά για την ιστορία της, γεγονότα.
Κείμενο: Τσώλης Α. Ευάγγελος
Επεξεργασία φωτογραφιών: Τάσα Κόρου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου